Żydowska pajęczyna Ronalda Laudera

Od redakcji! Autorem tekstu jest Jakub Woziński. Tekst pod oryginalnym tytułem „Mineralny strateg Trumpa” został opublikowany w „Tygodniku Lisickiego Do Rzeczy”, NR 6/666 2–8 LUTEGO 2026. Tytuł pochodzi od redakcji. Zdjęcie tytułowe zostało zacytowane ze strony – zob. https://www.ekai.pl/spotkanie-prezydenta-rp-karola-nawrockiego-i-ronalda-laudera/. Do spotkania prezydenta RP Karola Nawrockiego z Ronaldem Lauderem, prezydentem Światowego Kongresu Żydów, doszło we wrześniu 2025 roku w przerwie sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ.

xxx

W prezesie Światowego Kongresu Żydów Donald Trump ma nie tylko przyjaciela z młodzieńczych lat, lecz także stratega podsuwającego mu ambitne cele do realizacji na całym globie.

Pomimo podeszłego wieku Ronald Lauder wydaje się obecnie aktywny tak, jak jeszcze nigdy dotąd. Znaczny wpływ na to ma zapewne fakt, że dopiero rok temu, gdy skończył 81 lat, stał się wreszcie głównym dziedzicem fortuny rodu Lauderów.

W ostatnim czasie o prezesie Światowego Kongresu Żydów (WJC) zrobiło się głośno za sprawą dwóch inwestycji. Pierwsza z nich realizowana jest na ogarniętej wojną Ukrainie. Ronald Lauder już od pierwszych miesięcy wojny był rzecznikiem przejęcia przez amerykański i żydowski kapitał kontroli nad ukraińskimi zasobami mineralnymi, w czym pomóc miały mu utrzymywane od lat bliskie związki z organizacjami żydowskimi i prominentnymi politykami żydowskiego pochodzenia znad Dniepru.

Według medialnych doniesień szef WJC, poprzez firmę TechMet, już w 2022 r. zaangażował się w eksploatację ukraińskich złóż litu. Jego aktywność wzrosła następnie tuż po zwycięstwie Trumpa w wyborach i choć osławiony „mineralny deal”, którego domagał się amerykański prezydent, nie doszedł jeszcze w pełni do skutku, to rząd Ukrainy rozstrzygnął niedawno bardzo ważny przetarg na eksploatację litu. Zwyciężyła w nim amerykańska spółka The Rock Holdings, w której Ronald Lauder jest jednym z najważniejszych inwestorów.

Lokowanie kapitału w kraju, który jest ogarnięty wojną, może się wydawać ryzykowne, lecz Lauder najwidoczniej lubi inwestycje przeprowadzane w ekstremalnych warunkach. Najlepiej świadczy o tym fakt, że niedawno ulokował swoje środki w spółkach działających daleko za kołem podbiegunowym.

Według relacji kilku osób, w tym byłego doradcy do spraw bezpieczeństwa Johna Boltona, to właśnie prezes Światowego Kongresu Żydów miał podrzucić Trumpowi w czasie jego pierwszej kadencji pomysł zakupu (czy też przejęcia) Grenlandii. Lauder zaoferował nawet, że weźmie na siebie ciężar przeprowadzenia wszelkich niezbędnych negocjacji politycznych. Inicjatywa ta wypłynęła na światło dzienne w 2019 r., lecz nie została zrealizowana ze względu na porażkę wyborczą. Po powtórnej elekcji Trump powrócił do niej niemal od pierwszych dni urzędowania.

Lauder w tym czasie nie próżnował, ponieważ najpierw zainwestował w przedsiębiorstwo Greenland Water Bank, oferujące wodę mineralną wprost z krystalicznie czystych grenlandzkich źródeł. Niedawno okazało się jednak, że skala jego zaangażowania jest dużo większa, niż do tej pory zakładano. Jak ujawniło śledztwo jednej z duńskich gazet, Lauder jest także udziałowcem w zarejestrowanym w stanie Delaware konsorcjum Greenland Development Partners, w którego skład wchodzi spółka Greenland Investment Group. Firma ta realizuje wiele projektów, m.in. w zakresie energetyki wodnej, które w przyszłości miałyby umożliwić nawet uruchomienie huty aluminium. W swoim zaangażowaniu biznesowym na terenie Grenlandii Lauder nie jest bynajmniej odosobniony. Według doniesień medialnych udziały w różnego rodzaju przedsięwzięciach nabyli już m.in. Bill Gates, Jeff Bezos, Peter Thiel (m.in. Palantir) oraz Sam Altman (Open AI). Wzmożone działania amerykańskich potentatów na Grenlandii mogą świadczyć o tym, że decyzja o zajęciu wyspy – przy pomocy środków dyplomatycznych lub siłowych – już właściwie zapadła.

DZIEDZIC IMPERIUM BEAUTY

Ronald Lauder nie przebył drogi od pucybuta do milionera. Jego rodzice założyli firmę produkującą kosmetyki tuż po drugiej wojnie światowej. W ciągu kilkudziesięciu lat przekształcili ją w wielką międzynarodową korporację, zatrudniającą ponad 57 tys. pracowników i powszechnie uznawaną za jedną z kilku najważniejszych na świecie w branży beauty. Co ciekawe, jako najmłodszy syn Josepha i Esteé Lauderów Ronald bardzo długo nie miał decydującego wpływu na zarządzanie rodzinnym imperium. Starsze rodzeństwo sprawowało bardziej prestiżowe funkcje, ale właśnie dzięki temu najmłodszy brat zyskał większą motywację, aby rozwijać swoją karierę poza branżą kosmetyczną. Ronald Lauder studiował na Uniwersytecie Paryskim i Uniwersytecie w Brukseli, ale swojego najbardziej wpływowego obecnie kolegę poznał w czasie biznesowych studiów w Wharton School na Uniwersytecie Pensylwanii. Donald Trump był o trzy lata młodszy, więc razem na uczelni przebywali tylko jeden rok, ale zadzierzgnięta więź okazała się nadzwyczaj żywotna. Już jako mężczyzna w średnim wieku Ronald Lauder spróbował swoich sił w polityce. Początki miał bardzo skromne. W 1984 r. podjął pracę w Pentagonie jako zastępca asystenta sekretarza obrony, lecz już dwa lata później Ronald Reagan mianował go ambasadorem w Austrii. I to właśnie pobyt na placówce w Wiedniu natchnął Laudera do tego, żeby swoją dalszą karierę poświęcić nie dyplomacji, lecz sprawom żydowskim. Już w 1987 r. założył własną Fundację Ronalda S. Laudera, która specjalizuje się w prowadzeniu szkół, ośrodków kultury żydowskiej oraz organizacji obozów edukacyjnych przede wszystkim w Europie Środkowej (także w Polsce). Lauder podjął się misji wskrzeszenia kultury żydowskiej w okresie wielkich przemian związanych z upadkiem komunizmu. Szczególnie aktywny był na Węgrzech, skąd pochodziła jego rodzina. Uzyskał dzięki temu wpływ nie tylko na życie polityczne świeżo upieczonych demokracji, lecz także zbudował silną pozycję w całym środowisku organizacji żydowskich. Dzięki temu już w 1997 r. został prezydentem Żydowskiego Funduszu Narodowego, a w 1999 r. prezesem Konferencji Prezydentów głównych organizacji żydowskich w Ameryce. Ukoronowaniem jego wieloletniej kariery było przejęcie w 2007 r. funkcji prezesa Światowego Kongresu Żydów (WJC). Zasiadając wciąż w radach nadzorczych spółek tworzących koncern Esteé Lauder, prezes WJC zdołał jednocześnie objąć wiele innych ważnych funkcji. Do dziś pozostaje m.in. członkiem rady zarządzającej Instytutu Yad Vashem, rady powierniczej Ligi Przeciwko Zniesławieniu (ADL) czy też Rady Muzeum Holocaust Memorial w Waszyngtonie.

PRZYJACIELE I WROGOWIE

Od czasu reelekcji na stanowisko szefa WJC w 2013 r. jednym z najbliższych współpracowników Laudera stał się David René de Rothschild. Lider francuskiej gałęzi słynnego rodu regularnie występuje publicznie razem z szefem organizacji i chwali go za niesamowitą energię. Rothschild pełni w WJC funkcję przewodniczącego Rady Zarządzającej, choć nieformalnie można go uznać za najważniejszego członka organizacji w całej Europie. Od dłuższego czasu Światowy Kongres Żydów utrzymuje dość napięte stosunki z Europejskim Kongresem Żydów (EJC), na którego czele po kilkuletniej przerwie stanął niedawno ponownie Mosze Kantor. Formalnie EJC podlega WJC, ale w rzeczywistości obie organizacje prezentują nierzadko względem siebie konfrontacyjną politykę. Lauder zwalczał Kantora, gdyż obawiał się, że utraci na jego rzecz przywództwo w Światowym Kongresie Żydów. W ostatnich latach obawy te znacząco zmalały, ponieważ związany blisko z Kremlem Kantor musiał w następstwie rosyjskiego ataku na Ukrainę nieco usunąć się na bok. Mało kto dziś o tym pamięta, lecz jeszcze w 2019 r. Ronald Lauder chwalił Władimira Putina za prawie całkowite wyeliminowanie antysemityzmu w Rosji. Od lutego 2022 r. Światowy Kongres Żydów zdecydowanie odciął się już od Rosji i ściśle wspiera politykę amerykańską. Fundacja Laudera bardzo zaangażowała się w pomoc Ukrainie, przejmując finansowanie nawet kilkuset uchodźców. W niesienie pomocy Ukraińcom i ukraińskim Żydom zaangażowało się też WJC, które w tym celu utworzyło nawet specjalny fundusz.

SYMPATYK LIKUDU

Ważnym strategicznym partnerem Ronalda Laudera w polityce światowej jest Beniamin Netanjahu, z którym znają się ponad 40 lat. Według niektórych źródeł obecny premier Izraela swój pierwszy triumf w wyborach w 1996 r., który umożliwił mu zbudowanie tak silnej pozycji, odniósł głównie dzięki pomocy Laudera. Nowojorski kolega nie tylko zapewnił finansowanie, lecz także sprowadził fachowców od public relations, którzy pomogli wygrać – zdawałoby się – przegraną kampanię. Sympatie Ronalda Laudera od lat pozostają przy partii Likud, nawet jeśli relacje z Netanjahu nie zawsze układają się najlepiej. Szef WJC nie zawsze aprobował brutalną politykę premiera i krytykował go nawet otwarcie za deptanie praw mniejszości, lecz od czasu wybuchu ostatniego konfliktu stanął murem w jego obronie i oskarżał o antysemityzm wszystkich, którzy sugerowali, że w Gazie miało miejsce ludobójstwo. Ten sam rodzaj solidarności Ronald Lauder okazuje także względem George’a Sorosa. Mimo że szef WJC od wielu lat pozostaje jednym z ważniejszych sponsorów Partii Republikańskiej i nie przepada za kursem prezentowanym przez demokratów, nie szczędzi nigdy słów krytyki wobec osób, które twierdzą, iż słynny żydowski „filantrop” ma złowrogi wpływ na świat. Pod rządami Laudera Światowy Kongres Żydów wydawał nawet specjalne komunikaty, w których oskarżał krytyków Sorosa o utrwalanie antysemickich narracji. Osoba Sorosa stała się zresztą jedną z przyczyn, dla których Ronald Lauder poróżnił się z Viktorem Orbánem. Węgierski premier, który utrzymuje ze społecznością żydowską bardzo ożywiony kontakt, a z premierem Netanjahu łączy go nawet przyjaźń, nakazał przed ośmioma laty Fundacji Społeczeństwa Otwartego opuszczenie Węgier. Lauder przyjął tę decyzję z wielkim rozczarowaniem i od tego czasu relacje z liderem Fideszu uległy zdecydowanemu ochłodzeniu.

PRZYJACIEL CHABAD LUBAWICZ

Ważną platformą, przy której pomocy Ronaldowi Lauderowi udaje się utrzymywać bardzo liczne więzi polityczne i biznesowe, jest niewątpliwie Chabad Lubawicz. Szef WJC od dawna broni tej kontrowersyjnej organizacji religijnej przed wszelką gruntowną krytyką, na co wpływ niewątpliwie ma fakt, że wspólnie z nią prowadzi wiele projektów. Najważniejszym z nich jest Lauder Chabad Campus w Wiedniu, zlokalizowane przy Placu Rabina Schneersona. W ramach tego ośrodka działają szkoły wszystkich stopni, a Chabad Lubawicz odpowiada za kursy judaistyczne. Przy współpracy z chasydzką organizacją Lauder powołał także do życia Lauder Business College, na którym kształciło się ponad 400 studentów. Najprawdopodobniej to właśnie poprzez Chabad Lubawicz Ronald Lauder zdołał w ostatnich latach zbliżyć się ponownie do Donalda Trumpa. Zięć prezydenta, Jared Kushner, odgrywa w środowisku tej organizacji prominentną rolę i zdołał nawet nakłonić do konwersji na judaizm swoją żonę, Ivankę. Kushnerowie modlili się o zwycięstwo Trumpa w wyborach przy grobie rabina Schneersona na Cmentarzu Montefiore w dzielnicy Queens, a później w to samo miejsce pofatygował się sam Trump.

Ronald Lauder od dawna wspiera Trumpa finansowo. Najpierw w 2016 r., a następnie w 2024 r. W tym czasie jego relacje z kolegą z młodości uległy przejściowo pogorszeniu, a on sam postawił na zupełnie innego republikańskiego kandydata. Ostatecznie ich drogi znów się zeszły, na co znaczny wpływ miała bez wątpienia coraz bardziej antysemicka fala lewicowego wokeizmu. Uniwersyteckie kampusy stały się w ostatnich latach prawdziwym siedliskiem postaw jawnie wrogich Żydom, dlatego środowisko WJC na czele z Lauderem uznało, że jedynym ratunkiem dla całej społeczności jest poparcie udzielone programowi Trumpa. Donald Trump, który w Izraelu uchodzi wręcz za kolejne wcielenie Cyrusa Wielkiego, który umożliwił Izraelitom powrót z niewoli babilońskiej i budowę Drugiej Świątyni, ma bez wątpienia duże znaczenie także dla Światowego Kongresu Żydów. Mierząc się z wielką falą niezadowolenia wobec polityki Izraela na całym świecie, WJC stara się bardziej niż do tej pory działać na rzecz poprawy wizerunku Żydów, a pomoc Trumpa w tym obszarze wydaje się kluczowa. To właśnie administracja obecnego prezydenta USA umożliwiła niedawne przejęcie amerykańskiego TikToka przez biznesmenów związanych z żydowskim lobby. O potrzebie wykorzystania mediów społecznych w celu zapobiegania niechęci do Izraela mówił niedawno w czasie odbierania nagrody od „Jerusalem Post” sam Ronald Lauder. Jego zdaniem „Izrael musi wreszcie zająć się na poważnie sferą public relations. Jeśli nie opowie światu swojej wspaniałej historii, to zrobią to jego wrogowie”.

MIŁOŚNIK SZTUKI

Ronald Lauder zasiada w niezliczonej liczbie rad, komitetów i zarządów. W równie imponującym zakresie kolekcjonuje także dzieła sztuki – czy też raczej niekiedy przedmioty za sztukę uchodzące. Od czasów pobytu na placówce w Wiedniu Lauder stał się szczególnym pasjonatem austriackiego i niemieckiego ekspresjonizmu oraz secesjonizmu. W 2006 r. nabył nawet za 135 mln dol. słynny „Portret Adele Bloch-Bauer” Gustawa Klimta, co stanowiło ówczesny rekord świata. Co ciekawe, w listopadzie 2025 r. dom aukcyjny Sotheby’s sprzedał za 236,4 mln dol. anonimowemu nabywcy inne dzieło Klimta, „Portret Elisabeth Lederer”, które do licytacji trafiło po śmierci starszego brata Ronalda, Leonarda Laudera, będącego właścicielem obrazu od lat 80. W ten sposób odnotowano drugą najwyższą w dziejach kwotę zapłaconą za dzieło sztuki. Według niektórych plotek nabywcą mógł być brat zmarłego, choć wydaje się to dość nieprawdopodobne. Szacuje się, że w prywatnej kolekcji Ronalda Laudera znajduje się obecnie nawet 4 tys. różnego rodzaju dzieł ze wszystkich epok. Część z nich udostępnił publicznie w Neue Galerie w Nowym Jorku. Możliwość osobistego spotkania z Ronaldem Lauderem miał w czasie wrześniowego pobytu w Nowym Jorku prezydent Karol Nawrocki. Niestety, głowa polskiego państwa przystała na to, aby spotkanie odbyło się bez udziału mediów i wydania jakiegokolwiek wspólnego komunikatu. Już teraz wiadomo, że Ronald Lauder ma w tym roku pojawić się w Warszawie z okazji 25-lecia śmierci Jana Karskiego. Pomimo tego, że w przeszłości ostro i arogancko krytykował polskie władze choćby za próbę karania za przypisywanie Polakom odpowiedzialności za zbrodnie III Rzeszy i domagał się restytucji mienia bezspadkowego, należącego wcześniej do Żydów w Warszawie, może zawsze liczyć na nadzwyczaj serdeczne przyjęcie.

Jakub Woziński