KOMU SŁUŻY STRAŻ GMINNA?

Od redakcji! Autorem tekstu jest Alicja Nowak – zob. https://gorliceiokolice.eu/tag/alicja-nowak/. Tekst został opublikowany w wersji oryginalnej. Na zdjęciu tytułowym Mariusz Piotrowski, były komendant powiatowy policji w Gorlicach a obecnie pełniący funkcję Komendanta Straży Gminnej w Gminie Gorlice. Zdjęcie zostało zacytowane ze strony – zob. https://gazetakrakowska.pl/gmina-gorlice-ma-komendanta-i-straznika-rusza-straz-gminna-z-naciskiem-na-walke-o-czyste-powietrze/ar/c1p2-28835725.

xxx

Straż gminna (lub miejska) z założenia ma odciążyć policję od zadań porządkowych, by ta formacja mogła skupić się na zwalczaniu poważniejszej przestępczości. Czy tak jest w rzeczywistości? Zdanie mieszkańców w tym temacie są podzielone. Są tacy, którzy uważają, że strażnicy dublują zadania policji i są niepotrzebni. Innego zdania są lokalni włodarze. Poziom zadowolenia wójtów, burmistrzów, prezydentów wzrasta, gdy konkursy na etaty w straży wygrywają byli mundurowi, którzy stają się ich podwładnymi, co prowadzi, że „zbrojne ramię burmistrza, wójta czy prezydenta” w posagu” do samorządu wnosi kontakty, a te jak wiadomo w życiu są najważniejsze.

NABÓR NA WAGĘ ZŁOTA

Nie ma przepisów zabraniających młodym emerytom policyjnym kandydowania do rad gminnych, ani zajmowania kierowniczych stanowisk. Młody policyjny emeryt w strukturach samorządowych jest cennym nabytkiem. Bezpośrednie kontakty z kolegami policjantami, prokuratorami i sędziami, jest gwarancją nawiązania kontaktów przedstawicieli samorządu z kluczowymi organami państwowymi tworzącymi system wymiaru sprawiedliwości i ścigania przestępstw. Pozycja wójta, burmistrza, prezydenta wraz z taką nominacją nabiera prestiżu, bowiem otwiera im możliwości wzbogacenia kontaktów, które do cywilnej służby mundurowej wnoszą emerytowani pracownicy prewencji.

KRYTERIA PRACY W STRAŻY MIEJSKIEJ

Żeby zostać strażnikiem miejskim wystarczy mieć ukończone 21 lat, być sprawnym fizycznie, cieszyć się dobrą opinią, a co za tym idzie być niekaranym i niepozbawionym praw publicznych, mieć przynajmniej średnie wykształcenie oraz uregulowany stosunek do służby wojskowej. O doświadczeniu w policji nie ma mowy. Z wymagań kwalifikacyjnych wynika, że zawód ten adresowany jest do cywilów, nie do policyjnych emerytów.

SŁUŻBA MUNDUROWA GŁÓWNYM ARGUMENTEM

W przypadku konkursów na komendantów straży gminnych w ogłoszeniach o naborze często wprowadzany jest kluczowy wymóg, to jest doświadczenie na kierowniczym stanowisku, chociaż Ustawa o straży gminnej w tej kwestii nie jest tak restrykcyjna, jednak, jak na przykład w Gorlicach w ogłoszeniu o naborze pojawia się warunek, czego przepisy nie zabraniają, a powinny:

„posiadanie co najmniej 5 letniego stażu pracy, w tym 3 lat na stanowiskach kierowniczych w służbach mundurowych, tj.: straży gminnej (miejskiej) lub Policji”
Zapis chociaż zgodny z prawem, dyskryminuje osoby, które w służbach mundurowych nie pracowały, a pozostałe kryteria spełniają. W zasadzie, gdy do konkursu zgłasza się były mundurowy, cywile nie maja szans, by o funkcje się ubiegać.

GORLICKI NABÓR

Gorlice nie odbiegają od ogólnopolskich standardów. Bezkonkurencyjnym kandydatem na Komendanta Straży Miejskiej w Gorlicach został emerytowany w listopadzie 2025 r. Komendant Komendy Powiatowej w Gorlicach, którego emerytura dopadła w lutym 2025 r. Jego kolega, również z Komendy Powiatowej w Gorlicach, Mariusz Piotrowski [na zdjęciu tytułowym – przyp. red.] z funkcją komendanta policji pożegnał się w listopadzie 2025, a już w marcu 2026 w ramach projektu „Utworzenie Straży Gminnej w Gminie Gorlice” okazał się bezkonkurencyjny w ogłoszonym przez Gminę Gorlice konkursie na komendanta straży gminnej. Jego głównym zadaniem jest kontrola przestrzegania przepisów ochrona środowiska w czym pomóc ma jedyny w gminie podwładny i dron, którego zakup jest planowany. Koszt tego samorządowego eksperymentu szacowany jest na około 1 383 656,38 złotych, jaki będzie w rzeczywistości czas pokaże.

OGÓLNOPOLSKA DROGA DO KORUPCJI

W mojej ocenie przechodzenie emerytowanych policjantów do samorządu powinno być ustawowo zabronione. Rejonowa komenda policji ściśle współpracuje z prokuraturą rejonową i sądem. Przez lata między tymi formacjami i instytucjami nawiązują się kontakty nie tylko zawodowe ale i koleżeńskie, a to nie służy ani społeczeństwu, ani sprawiedliwości społecznej. Wystarczy w wyszukiwarkę internetową wpisać „były komendant policji komendantem straży gminnej” w wyskoczy cała lista większych i mniejszych miast, w których do takich transferów dochodzi. Prezydenci, burmistrzowie, wójtowie w osobie byłego pracownika służb mundurowych, jako jego przełożony, dostaje dodatkowe „narzędzie” nacisku społecznego i sojusznika w manipulacji prawem i pośredniego wpływania na „postanowienia” lokalnych prokuratur i sądów. W tej kwestii szczególnie zagrożone są małe miejscowości, aż dziwne, że do tej pory, żaden z posłów nie upomniał się o wprowadzenie zapisu, zabraniającego młodym mundurowym emerytom pełnienia funkcji w samorządach i kolejni rządzący nic w tej kwestii nie robią!

Z WŁASNEGO DOŚWIADCZENIA

W jednej ze spraw sądowych dotyczących sąsiada komendanta Straży Miejskiej w Gorlicach z Moszczenicy, który w Gorlicach funkcję radnego bezprawnie pełni, a także w sprawie podejrzenia popełnienia przez Burmistrza Gorlic przestępstwa przeciwko wyborom samorządowym, wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w Gorlicach złożyli wnioski o wyłączenie ich ze sprawy ze względu na bliższe lub dalsze kontakty z Burmistrzem Rafałem Kuklą, kolegą szkolnym owego radnego, jednocześnie sąsiada byłego komendanta KPP w Gorlicach, obecnie pełniącego funkcję komendanta gorlickiej straży. Fakt. Komendant milczał, nikt go o nic nie pytał, chociaż sąsiedztwo w sprawie zgłosiłam. Zachowanie Prokuratury Rejonowej w Gorlicach podobne, tylko tu prokuratorzy w swojej „niezawisłości” wszystkie podejrzenia przestępstwa zamykają, nie przeprowadzając nawet podstawowych działań z Ustawy o prokuraturze wynikających.
Może to nie najlepsze przykłady na destrukcyjne działanie przejmowania funkcji w straży gminnej przez byłych policjantów, ale myślę, że chociaż w minimalny sposób udowadnia, że ustawa o zakazie przechodzenia policyjnych emerytów do samorządu jest potrzebna, by zapobiegać przynajmniej w małych miejscowościach korupcyjnym układom.

ZADANIA STRAZY MIEJSKIEJ A MOŻLIWOŚCI

Poniżej przedstawiam fragmenty Ustawy o straży gminnej, które jednoznacznie pokazują, że straż gmina w składzie od 2 do 11 strażników, a o takim składzie w tekście jest mowa, nie jest w stanie ustawowych zadań wypełniać. Stawia też pod znakiem zapytania funkcjonowanie straży gminnych. No, ale to tylko mojej zdanie. Z Warszawy Gorlic nie widać.

(fragmenty z ustawy)

„Art. 7. 1. Strażą kieruje komendant, zatrudniany na podstawie umowy o pracę przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta), po zasięgnięciu opinii właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego (Stołecznego) Policji. W przypadku nieotrzymania opinii wójt, burmistrz (prezydent miasta) może zatrudnić komendanta po upływie 14 dni od dnia przedstawienia wniosku o wydanie opinii. 2. Przełożonym Komendanta jest wójt, burmistrz (prezydent miasta)
Art. 11. 1.Do zadań straży należy w szczególności: 1) ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych; 2) czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego – w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym; 2a) kontrola publicznego transportu zbiorowego – w zakresie określonym w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1371); 3) współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń; 4) zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia; 5) ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej; 6) współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych; 7) doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca i ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób; 8) informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; 9) konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy (…)”.

Alicja Nowak